KONFERANSA KEMAL BURKAY LI PARÎSÊ

            W.AMEDÎ-Paris        

 Li ser vexwendina Komkar-Fransa,  sîyasetvan û nivîskar Kemal BURKAY di 29.11.2009 an da li Parîsê, konferansek da li ser pêşveçûnên dawîyê û pirtûkên xwe îmze kirin.

Berhemên Kemal BURKAY yên çapkirî,  ji sala 1964 an heta îro wek 22  pirtûkên çandi (helbest, roman, çîrokên zarokan, teatir, pêkenî, li ser zman û dîrokê û hwd...); 19 pirtûkên teorîk û sîyasî, kurtenivîs, bîranîn ; 5 werger, 12 broşur, ango, hemî li ser hev 58 heb in. Ji vana hin pirtûk bi caran hatine çapkirinê û gihiştîye destê bi hezaran xwendevanan. Ji  4 cildê »Bîranîn û Belge»yan  ku tê da dîroka PSKê û her usa jî dîroka Kurdistanê ya 50-60 salê dawî jî bi xulasa rave dike, heya nuha du cîld hatine çapkirinê, dudu jî hazir in ji bo çapê.

Burkay şiêrên xwe jî bi deng xwendine û ew şiêr di du CD’yan da (bi kurdî û tirkî) hatine zêdekirinê.

Bê guman ev berhemên giranbuha, roleke girîng leyîstine di jîyana rewşenbîrîya Kurdistanê da. Sîyasetvan û rewşenbîrê çalak (aktîf) demeke dirêj sekreterê giştî yê PSKê bû, di gelek civîn û konferansan da, derheqê pirsa kurd û demokrasîyê û rîyên çareserîyê axifîye, welat bi welat gerîyaye, kar û xebatên dîplomatîk kirîye û bûye dengê gelê kurd.

  Sekreterê Giştîyê berê yê Partîya Sosyalîst a Kurdistanê, sîyasetvan û nivîskar Kemal BURKAY di destpêka axaftina xwe da, derheqê van civîn û konferansên ku li bajarên Hamburg, Mannheim, Wuppertal, Münih, Nurnberg, Lozan û Kopenhagê wek axaftvan ew tevlê bûbû, hin agahî dan beşdaran û pirtûkên xwe yên vê dawîyê nivîsîne, da nasîn.

Kemal BURKAY di axaftina xwe da wisa got :
« Pirsa kurd eve 85 sal in didome û dewleta tirk nekarîye bi sîyaseta zilm û zorê wê ji holê rake. Dewleta tirk ziman û çanda  kurdî qedexe kir, daxwazên azadîyê di nav xwînê da hêşt, bi hezaran gund valakirin, bi mîlyonan kurd kuştin û ên mayî jî sirgûn kirin, heya hebûna kurdan jî înkar kirin.  Lê ev sîyaseta şaş tu encam neda û gihîşte heta îro. Bi raya min, hukumeta niha ku ji alîyê AKPê va tê rêvabirin dixwaze li gora xwe, çareyek ji vê pirsê ra bibîne. Ev projeya vê dawîyê, ne ya  dewletê ye, tenê hukumet dixwaze li gora xwe hin gavan bavêje. Sedemê vê yekê jî hem xebata kurdan bi xwe ye, li alîyekî din va jî, hem Yekîtîya Ewrûpa û hem jî Amerîka dixwazin ev yek pêk were. Yanê rewşa dawî, hukumeta AKPê neçar dihêlê ku hin gavan bavêje. Eger gavên baş bêne avêtin, û guhertineke erênî çêbe divê mirov piştgirîyê bidê ji bo ku rê li ber çareserîya pirsa kurd vebe. Bala xwe bidinê, hêz û partîyên ku ji vê yekê pirr aciz in, Partîya faşîst MHP û CHP bi xwe ye. Leşkerê tirk jî naxwaze ku hin gavên piçûk be jî, bêne avêtin û dixwaze bi hemî hêza xwe rê li berî bigire. Lê AKP dibîne ku ev rewşa hanê zirareke mezin dide Tirkîyê bi xwe jî. Rayedarên AKPê bi vekirî dibêjin ku pirsa kurd heye û bi vî awayî berdewam be,  ne aştî û ne demokrasî pêk nayê li Tirkîyê.

Lê em ewqas zêde ne hêvîdar in ku pirsa kurd di demeke nêzîk da çareser bibe, ji ber ku ev pirsa sîyasî ya milletekî 40 milyonî ye û ya welatekî parçe bûyî ye. Bi raya min ji bo çareserîyeke rastîn ne alîyê tirk hazir e û ne jî alîyê kurd li Kurdistan bakur. Hetta AKP bixwaze jî, li gor mezinahîya pirsa kurd bi şiklekî radîkal nikare gavên bingehîn bavêje. Ji alîyekî din va sîyaseta ku li ser navê kurdan ji alîyê DTP û PKKê va dimeşe û wisa tê gotin, ne di berjewendîyê gelê kurd e. Van alîyana dibêjin ‘em jibo Kurdan federasyon û otonomîyê naxwazin, hetta zimanê kurdî yê resmî ne lazim e’. Baş e eger van tiştana jî nexwazin çi dimîne. Demên berê, li Lozanê jî eynî tişt çêbû. Nûnerê Brîtanyayê Lord Gurzon digot ‘em dixwazin temsîlkarên kurd jî li vê derê bin’, lê  mixabin wê demê, wekîlên Kurdan ku li Meclîsê bûn,  têlgraf kişandin Lozanê gotin ‘ Inonu temsîlkarê me ye jî’. Kurd hatin xapandin û 85 sal in ku serî hildidin ji bo azadîyê, lê hîn jî bi ser neketine. Divê Kurd îro jî nekevin vê dafikê.  Divê ev rewş wisa dom neke. Berê her tiştî divê gelê Kurd bikare bi xwe qedera xwe tayin bike. Ev jî bi raya me dikare bi sîstemeka federal di wekhevîyê da pêk were. Li gor rewşa niha û mercên heyî, ev yek çareserîya herî di cî da ye. Wek nimûne li Kurdistana başûr dewleteke federal a kurd ava bû ye, û kurd li vî parçeyê welatê me bi azadî dijîn. Ev dikare li Kurdistan bakur jî çêbe. çima dewleta tirk ji bo 150 hezar tirkên Qibrisê modela du dewletî daxwaz dike, û çima alîyê Kurd, ji bo 20 milyon kurd,  doza mafên xwe yên bingehîn  neke. Ev yeka em qebûl nakin. Îro li Kurdistana Tirkîyê, hêza xwe pir xurt nebe jî, maf û daxwazên gelê kurd ji alîyê Partîya HAK-PARê va tê xwestin. Divê welatparêz, demokrat û rewşenbîrên kurd piştgirîyê bidin vê partîyê, da ku kurd bi rastî bigihîjin maf û azadîyên xwe. Kurd ne hindik in, jimara wan qasê Tirkan e. Bi hezaran kurdên welatparêz gilî gazindan dikin, lê li vê reşê tenê dinêrin, temaşe dikin. Eger kurd baş organîze bin, daxwazên xwe zelal bikin, dest bidin hevdu, dengên xwe bi xurtî bilind bikin, wê bi ser kevin.  Eger DTP  maf û azadîya milletê kurd daxwaz bikira, meyê piştgirî bidana wan jî. Lê mixabin ji xeynî xurtkirina mafên rêvabirina taxî (mehellî), ku ji xwe Yekîtîya Ewrûpayê jî dixwaze, ti tiştikî din naxwazin. Ji ber vê ye ku DTP û PKK nikarin Kurdan temsîl bikin. »

            Beşdaran eleqeyeke mezin nîşan dan konferansê û Kemal BURKAY jî piştî konferansê tevî beşdaran sohbet kir û pirtûkên xwe îmze kirin.