Berlin:
Li ser rûdavên dawî li Tirkîyê û Bakûrê Kurdistanê konferansa Burkay

Unal-Berlin

Sîyasetvan û nivîskarê Kurd Kemal BURKAY,  di roja 6.12.2009an da li bajarê Berlinê, li ser rûdavên dawî li Tirkîyê û Kurdistana Bakûr konferansek da û di dawîya civênê da jî pirtûkên xwe îmze kirin.

Burkay di destpêka konferansê da li ser berhemên xwe agahdarî da mêvanan û paşê dest bi aşaftina xwe kir. Zmanê konferanse bi zmanê kurdî bû. Berîya beşa duwemîn, Burkay, dora 15 deqîqe bi kurtî bi zmanê Tirkî jî bawerîyên xwe anî zmên.

Sekreterê Giştîyê yê berê a Partîya Sosyalîst a Kurdistan, sîyasetvan û nivîskar Kemal BURKAY di axaftina xwe da wisa got:

“Ji roja damezirandina Komara Tirkîyê heta îro pirsa Kurd berdewam dike. Dewlet, bi hemû hêwildanên xwe ne karî  pêşî lê bigre. Bi înkarkirinê, bi qedexekirinê, bi kuştinê, bi wêrankirinê ve, ew ne karî azadîya ku di nav netewa Kurd da hebû, ji holê rake. Ev sîyaseta şaş tu encam neda û heta gihîşte roja îroyîn.

Bi raya min, hukumeta AKPê, dixwaze li gora xwe çareyek ji vê pirsê ra bibîne û hîn gavan bavêje. Li gor bîr û bawerîya min, du sebebên sereke hene: Yê herî girîng, tekoşîna Kurdan ya bi dehan salan e, yê dinê jî, rûdavên dawi a li heremê û ya li seranserê cîhanê ye. Ev herdu sedemên bingehin, hukumeta AKPê neçar dihêlê ku hin gavan bavêje. Divê mirov bibîne ku, di dîroka Komara Tirkîyê da cara ewlîn e, ku hukumetek bi awayeki fermi, pirsa Kurd qebûl dike û dixwaze li gor xwe gavan bavêje. Rêvabirên AKPê bi xwe ji baş dizanin, ku ev pirs neyê çareserkirinê û wek berê berdewam be, aşitî û demokrasî nayê Tirkîyê. Ew yeka ji bo wan jî xeterek mezin e.

Ger ji bo çareserîyê gavên baş bêne avêtin û guhertineke erênî pêkbê, divê hêz, partî û rêxistinên Kurdan piştgirîyê bidinê; da ku rê ji bo çareserîya pirsa Kurd vebe. Him li nav parlamenê, him ji derveyî  parlamenê muxalefeteke xurt hember AKPê heye. Ewana dixwazin Tirkîye bi awayê berê birêva bibin. Ew hêzên statukoxwaz in.

Em ewqas zêde ne hêvîdar in, ku pirsa Kurd di demeke nêzîk da çareser bibe, ji ber ku ew pirseke sîyasî ye û ya milletekî 40 milyonî ye. Bi raya min ji bo çareserîyeke rastîn ne Tirk hazirin û ne jî Kurd.“

Burkay di axaftina xwe da li ser sîyaseta Kurdên Bakûr jî sekinî û raya xwe bi wî awayî anî zmên:

“Sîyaseta ku bi navê Kurdan, bi destê DTP û PKKê ve dimeşe, ne gor berjewendîya netewa Kurd e. Ewana, dest ji hemû daxwazên Kurdan berdane. Dewleteka serbixwe, federalî an jî otonomî, wek kevneperestîyê binav dikin. Heya naxwazin zimanê kurdî bibe zimanê fermî. Ger em Kurd, van tiştên bingehîn jî nexwazin, ji me ra çi dimîne? Divê Kurd hişyar bin, nekevin vê dafikê. Lîstika Lozanê careka dinê pêk neyê. Pirsa Kurd li Bakûrê Kurdistanê, bi sîstemeka federal dikare bê çareserkirinê. Çi mafê miletê Tirk heye, divê yê Kurdan jî hebe. Kurdistana Başûr mînakek baş e. Çima dewleta Tirk ji bo 150 hezar Tirkên Qibrisê, modela du dewletî daxwaz dike, çima hêzên Kurdan ji bo 20 milyon Kurdên Bakûr doza mafên netewî yên bingehîn  nekin.“

Burkay, li ser pêşî lêgirtina sîyaseta şaş û xelet ya ku bi destê Kurdan tê ajotin sekinî û li ser hevxebata hêz û partîyên Kurdistana Bakûr jî kir û usa got:

“Îro li Kurdistana Bakûr, di karên legal da di gel DTPê HAK-PAR jî heye. DTP xwedî grûbekê ye li Parlamenê, 100 şaredarî  di dest da ye. Dora 2 mîlyon ray girtîye. Hêzeke mezin di paş wan da heye. Lê, dema daxwaza mafên Kurdan bû, ew qet tiştek naxwazin. Ger DTP doza  mafên netewa Kurd bikira, me yê jî piştgirîya wan bikira. Lê mixabin, ew ji wan daxwazan pir pir dûr in. Ji ber vê jî DTP û PKK nikarin Kurdan temsîl bikin.

Di gel vê rewşê, HAK-PAR jî partîyeke legal e di siyaseta Tirkîyê û Bakûrê Kurdistanê da. Her çiqas hêza wî ewqas xurt nebe jî, ew, maf û daxwazên gelê Kurd bi awayeki aşkere tinê zmên. Federasyonê daxwaz dike. Divê welatparêz, demokrat û rewşenbîrên Kurd, piştgirîyê bidinê û ew xurt bikin. Ne pêwist e, ku hin partîyên dinê ji nû ve bên avakirinê. Bi tenê gilî û gazinan, bi tenê mêzekirinê ve nabe. Ji bo pêşi lêgirtina siyaseta şaş, ji bo cîbicîkirina sîyaseteka rast, divê Kurd xwe baş organîze bikin, dest bidin hev, bi xurtî dengên xwe bilind bikin. Ger em bikaribin yekitîyeke xurt pêk bînin, emê bi ser kevin.“

Di beşa duwemîn da, beşdaran jî bîr û bawerîyên xwe anîn zmên û pirsên xwe ji Burkay kirin. Civîn bi serfirazî bi dawî hat.